Kadim Türk Milleti, tarih boyunca pagan (putperest) olmamis ender milletlerden biridir. Türkler tarih boyunca eski dinleri olan Gök Tanri (Tengri) dininden sonra Zerdüstlük, Budizm, Maniheizm, Yahudilik ve Hiristiyanlik gibi dinleri seçmisler, büyük bölümü Islamiyet’i kabul etmislerdir.
Cografi etkiler sonucu, Dogu Türkistan’da oturan Uygurlar arasinda Buda ve Mani gibi inançlara rastlanirken, Karadeniz kiyisindaki Hazarlar arasinda da Hiristiyanlik ve Yahudilik gibi dinlerin etkisi görülmüstür. Türk Milli kültürünü en çok etkileyen yüce dinimiz Islamiyet olmustur.
GÖK-TANRI (TENGRI) INANCI. Eski Türklerin Gök-Tanri inancinda, ebedi ve her seyin yaraticisi, olan Tanri tektir, tek kudret sahibidir ve en üstün olanidir; can veren ve öldüren Tanri’dir; savaslarda ancak Tanri’nin izniyle zafer kazanilabilir. Orhun Yazitlarinda Bilge Kagan, kardesi Kültegin’in ölümü üzerine ” Zaman Tanriya aittir. Biz bu dünyaya gitmek için geldik” demektedir. Türk dünyasini gezen Arap gezginlerden Ibn-i Fazlan, Türkler bir kötülükle karsilastiginda basini gökyüzüne kaldirir ve “Bir Tengri” dediklerini yaziyor.
BUDIZM: Türklerin bir bölümü tarafindan inanilan diger bir din de Budizm dini idi. 572 tarihinde Göktürk Kagani Tabo Kagan zamaninda bazi Türklerin Budizm’i din olarak kabul ettiklerini kaynaklardan ögreniyoruz. Fakat Budizm, halk tarafindan ragbet görmemis, ancak bazi devlet adamlari tarafindan benimsenmisti. Bunun için Budizm, Türklerin resmi dini olmamisti. 840 tarihinde Uygur Türkleri tarafindan resmi din olarak kabul edildi.
YAHUDILIK: Musevilik’i kabul eden tek Türk kavmi Hazarlar’dir. Bunu söylerken tabii ki Musevilik’in çok büyük bir olasilikla siyasal amaçlarla kullanilmak için benimsendigini belirtmeden geçemeyecegiz. Zaten saray yöneticileri tarafindan kabul edilen bu yeni din halki hiç baglamadi. Türk halkinin büyük kismi Gök Tanri inancina veya Müslümanliga inaniyordu. Hiristiyan olanlarda vardi. Hazarlar, Museviligi Kafkasya ve özellikle Dagistan Musevilerinden ögrendiler. Bir ikinci kaynak ise Harezmî Musevileri idi. Hazarlar, 800’de Museviligi resmi din olarak kabul etiler. Karay Türkleri Musevi hazarlarin günümüze gelen hatiralaridir.
HRISTIYANLIK: Dinlerini degistirip Hiristiyan olduklari halde günümüze kadar dillerini ve kültürlerini koruyan Türk gruplar arasinda Gagavuzlar ve Yakutlar yer almaktadir. Uygur Türklerinin bir kisminin, Bizans’la yapilan ticari iliskiler sonunda Hiristiyanligi kabul etmislerdir. Avarlar, Uzlar, Kipçaklar ve Peçenekler arasinda da Hiristiyanlik dini yayilmistir. 1071’de bu hristiyan Türklerin büyük kismi Alparslan’in ordusuna katilarak Müslüman olmustur. Tuna Bulgarlari ve Macarlarin Hiristiyanligi kabul etmelerinden sonra Türk kimliklerini kaybettiklerini biliyoruz.
ISLAMIYET: Türklerin Islam diniyle iliskisi Emevilerin Horasan valisi Kuteybe (705-715) zamaninda basladi. Ilk Müslüman-Türk devleti de Karahanlilar degil Idil Bulgar Türkleridir. Sultan Sekkey’in oglu Ilteber Almis’in, basa geçtikten sonra gördügü bir rüya üzerine Islâmiyet'i kabul etmesiyle, Idil Bulgar Devletinin resmî dîni Islâmiyet oldu. Almis Han, 920’de Abbâsî halifesine din âlimi ve mimarlar göndermesi için ricada bulundu.
Karahanli hükümdari Satuk Bugra Han’in Islamiyet’i kabul etmesiyle de 940 yillarinda Karahanlilarin tamami Islamiyet’i kabul ettiler. 751’de yapilan Talas Savasinda Araplar ve Çinliler Orta Asya’ya hâkim olmak için savastilar. Basta Karluk Türkleri olmak üzere diger Türk kavimleri Araplara destek vererek Çinlilerin yenilmesine neden oldular. Orta Asya'nin Çinlilesmesi Önlenip Islâmlasma süreci basladi. Türk-Arap yakinlasmasi, Türklerin Islamiyet’e geçmelerine ortam hazirladi. Daha sonra Selçuklular ve Osmanlilar dünya stratejisi içinde en kuvvetli en büyük Türk-Islam devletleri olmustur. Halifeligin 1517’de Osmanli soyuna geçmesinden sonra, Osmanli Devleti Islam devletlerinin öncüsü durumuna gelmis ve bu niteligini 20.yüzyila kadar sürdürmüstür. Türkleri Islamiyet’e yakinlastiran en önemli sebep, tevhit inanci olmustur. Allah'in birligi inanci Türklerde çok yaygin olan bir inançti. Din adamlarini huzuruna çagiran Mengü Kagan, "biz tek Tanri’nin varligina, onun sayesinde yasadigimiza ve onun emri ile öldügümüze inaniyoruz" demisti.
Yüce Türk Milleti, Islamiyet’te kendini bulmus ve çaglar boyunca Islamiyet’in bayraktarligini yapmistir. Islamiyet’in evrensel bir din olmasi, tüm insanlara esit olarak bakmasi ve ahret inanci Türklerin Müslüman olmasinda çok etkili olmustur.
Islamiyet Türkler için sadece geçmisin degil, gelecegin de dinidir. Türklük ve Islamiyet etle tirnak gibidir. Türklük bedenimiz, Islamiyet ruhumuzdur.
Bu haber 1946 defa okunmuştur.
