|
|
Anasayfa » M.Çetin Baydar
Bakü Seyahat Notlari (2)
21 Aralık 2009, 02:02
M.Çetin Baydar
Gençlik yillarimda büyülenerek okudugum bir roman olan “Ali ile Nino”nun yurdu olan Bakü’de, daha net bir adres vermek gerekirse Sirvansahlar sarayindayim.
Bu mekân Âzeri Sünni dünyasinin kalbidir.
Bu öneminin yani sira Baku, Ortaasya sûfi geleneginin merkezi ; Karakoyunlu, Akkoyunlu, , Selçuklu,
Timurlu , Safevi ,Osmanli cografyalarina zuhur edecek mutasavvifanin feyiz kaynagidir.
Türklügün en eski kitabi olan Dede Korkut’ta geçen “Kuru kuru çaylara su saldim, kara donlu dervislere nezir verdim” ifâdesi tasavvufun bu topraklardaki baslangiç macerasini pek güzel anlatir.
Bir toprakta Tasavvufun zuhuru ile tarikatler uç verir: Ahilik, Sühreverdilik, Yesevi ve Naksilik, Hurufilik bu babda ilk akla gelenlerdir. Iste yazimizin ana konusu olan Halvetilik de bu tarikatlerden biridir.
Akkoyunlu Uzun Hasan Anadoludaki ilk halveti hükümdardir. Timurun da halveti seyhlerine olan izaz ve ikrami konusunda birçok menakib vardir. Safeviler sia taassubu ile halveti seyhlerini katl ettiler, özellikle Tebriz bu katliamin akil almaz örneklerine tanik oldu. Uzun hasanin gözdelerinden olan ve
“Gah cevlakiyiz, gah kalender,
Gah Heyderi, gah post pûsuz
Gah Halveti tarab numayiz
Gah Mevlevi sâfa furûsuz
diyen Ömer Rûseni’nin halifesi Ibrahim Gülseni bu kalmakalda Misira hicret etti.
Halvetiligin Osmanli mülkündeki ilk kolunu Sümbül Sinan kurdu. Niyazi Misri de Halvetiligin bir diger temsilcisidir. Kocamustafapasa, Merkez Efendi, Istanbuldaki halveti muhibbaninin bulustugu zeminlerdir..
Bu haber 3038 defa okunmuştur.
|
Sosyal Medya
|
