Ceridler, Anadolu’ya gelen 7320 Türkmen oymagindan sadece birisidir. Cerid kelimesinin anlamina gelince ; “Canli, eli çabuk ve becerikli” anlaminda çikmis olabilir. Ceridler arasinda binicilik ayri bir yer tutar. Cerid adinin Cirit’ten geldigi de bazi yazili kaynaklarda yer almaktadir. Ceridler, Oguzlarin Bozok kolundan, Yildizhan ogullarindan Beydili Boyuna bagli çok genis bir oymaktir. Hazar Denizi kenarinda yasadiklari MANGISLAK Yarimadasi’ndan Horasan ve Harezm bölgesine geçen Ceridler mensubu bulundugu Beydili Boyu ile birlikte hareket ediyordu. Mogollarin Harzemsahlar Devletini yikmasiyla huzursuz olan CERIDLER yeni yurt ve otlak derdine düstüler. Cerid oymaginin Anadolu’ya gelisi Anadolu Selçuklu Devleti’nin son dönemine rastlamaktadir. Beydili Boyu ile birlikte hareket ederek Anadolu’ya gelen Ceridler ilk olarak Orta Anadolu’ya yerlestikleri tahmin edilmektedir. Fakat Anadolu Selçuklularinin Mogollara yenilmesiyle Orta Anadolu bölgesine Mogollar (Kara Tatarlar) yerlesmeye basladilar. Ceridler Mogol baskisindan kaçan diger Türkmen oymaklariyla beraber Türk Memluk Devletine sigindilar. Ceridler yine bu bölgede mensubu oldugu Beydili boyu ile hareket ediyordu. 1337 yilinda Bayat boyuna mensup Karaca Bey’e destek veren Bozoklu Türkmenler, Elbistan’da DULKADIROGLU BEYLIGI’ ni kurdular. Dulkadiroglu Beyliginin içinde 1526 yilinda Cerid Oymaginin 56 Cemaate sahip oldugunu görüyoruz. Ceridlerin büyük kismi Dulkadir Beyligi içerisinde Maras-Elbistan civarinda yasarken bir koluna mensup Sultan Hacili (Silsüpür Ceridleri) ana kütleden koparak, Diyarbakir bölgesindeki Bozulus’la birlikte yasamaya basladilar. (XVI. yüzyil) Ceridler Dulkadir elinin diger boylari gibi Amik ovasinda, Halep ve Çukurova’da kisliyorlardi. Yazin ise Göksun, Binboga, Nurhak dagi, Engizek, Cerid ve Berid yaylalarina veya Sivas-Uzunyayla’ ya giderlerdi. Ceridler asirlarca özgür bir sekilde yasadilar.
Bozulus içerisinde yasayan Sultan Hacili Ceridleri, 16 yüzyil sonlarinda çok güçlenerek “SILSÜPÜR CERIDLERI” olarak anilmaya basladilar ve Bozulus’tan koparak 1613 yilinda Ankara (Keskin), Kirsehir, Çorum ve Yozgat civarina gelerek yerlestiler. 17.y.y baslarinda Silsüpür Ceridlerinden 2000 çadir halkinin Iran’a gittigini ve Oymakbasi Halil Bey’e Iran Sah’i I.Abbas tarafindan “Sultanlik” unvani verildigini Safavi kaynaklarindan ögreniyoruz. Silsüpür Ceridlerinin büyük kismi Iran’dan Anadolu’ya dönmüslerdir.
1692 yilinda ise Ceridler dâhil Beydili Boyu’nun 40 oymaginin Suriye-Rakka bölgesine mecburi iskâni için ferman çikarildigini biliyoruz. Osmanli yönetimi bölgeye Türkmen nüfusu takviyesi yaparak, çapulcu Arap ve Kürt Asiretlerini kontrol altina almayi hedeflemistir. 1692 yilindan itibaren Ceridlerin yaklasik 100 yil Rakka’da kaldiklarini ve Araplarla sürekli harp ettiklerini sözlü ve yazili edebiyatlarindan ögreniyoruz.
Rakka’dan tekrar Anadolu’ya göç eden Ceridler, Maras, Antep, Adana, Kirsehir ve Keskin bölgelerine yerlestiler. Yine Amik ovasinda, Çukurova’da kisliyorlar, yazlari ise Maras’in yaylalari ile Sivas-Uzunyayla’ya çikiyorlardi. Rakka’dan Anadolu’ya Silsüpüroglu Fettah Bey emrinde gelen Silsüpür Ceridlerinin bir kismi Adana-Ceyhan’a yerlesmis, oymagin yarisi da Ankara-Keskin, Kirsehir bölgesine yerlesmislerdir.
Osmanli Devleti, Konar-göçer asiretleri yerlesik hayata geçirerek Anadolu’yu düzene sokmaya karar vermistir. Böylece Maras-Elbistan bölgesine Ceridlerin bir kismi yerlestirilmistir. Bugün Kahramanmaras iline bagli Çaglayancerit ilçesi ve çevresinde birçok Cerid yerlesik hayata geçmistir. Ceridler Maras bölgesinde yasarken Kirim Harbi çikmis Cerid oymaklarindan birisinin Kethüdasi olan KARA FATMA Hatun, 300 Cerid yigitiyle beraber Kirim Savasina bizzat katilip savasmistir. 1865 yilinda Firka-i Islâhiye Çukurova’da görüldü. Ceridler dâhil diger oymaklara yasadiklari yaylak ve kislaklardan birisini seçip yerlesik hayata geçmeleri istendi. Ceridlerin büyük kismi Adana-Ceyhan ve civarina yerlesmeye karar verdiler. Bu gün Ceyhan ve 14 köyü olmak üzere yörede yogun bir Cerid nüfusu mevcuttur. Ayrica Faruk Sümer ve Yusuf Halaçoglu Gaziantep bölgesinde yasayan Baraklarin da Ceridlerin bir oymagi oldugunu belirtmislerdir. Bu düsünceler bize Ceridlerin (Baraklar ) Bayat Boyunda da bir kolunun oldugunu göstermektedir.
1613’de Iç Anadolu bölgesine gelen Silsüpür Ceridlerinin de Kirsehir’de Hamit basta olmak üzere 8 Cerid köyü, Kirikkale’nin Keskin ilçesine bagli yine 8 Cerid köyü mevcuttur.
Ayrica Yozgat, Nevsehir, Çorum, Aksaray, Sivas, Kayseri, Karaman, Nigde, Aydin, Kütahya, Diyarbakir, Malatya, Mersin, Ankara-Haymana, Usak, Izmir, Bayburt, Antalya, Mugla, , Manisa, Burdur, Isparta, Antalya ve Anadolu’nun her bölgesinde hatta Kibris, Suriye ve Iran’ da da Cerid Türkmenleri yasamaktadir. Ceridlerin, çok genis ve renkli bir sözlü edebiyata sahip oldugunu da söyleyebiliriz.
Büyük dedem (Hamitli Halil SILSÜPÜROGLU), Keskin-Seyfli köyünden Dogan Demir KANDEMIR ve Çaglayancerit ilçesinden Âsik Ali ATAS da Cerid Oymagindan çikan büyük sairlerdendir. Degerli dostum Âsik Ali ATAS’ dan bir dörtlükle yazimi bitiriyorum.
Sahiptir kalmistir kimsesi yoktur
Eskiden güzeldir huyu Ceridin
Arazisi kisa nüfusu çoktur
Dört yana uzanmis kolu Ceridin
Bu haber 3465 defa okunmuştur.
