I.Dünya Savasi’nin ardindan Anadolu topraklarinin Itilaf Devletlerince isgali, Türk halkinin top yekûn bir Kurtulus Savasina girismesine sebep olmustur. Bu mücadele Kadim Türk halki için bir ölüm kalim mücadelesi haline dönüsmüstür. Istanbul hükümetinin isgallere karsi tedbir alamamasi, Türk halkinin Milli Mücadeleyi Trakya ve Anadolu’da baslatmasina yol açmistir. Mustafa Kemal’in Samsun’a çikmasiyla da önder problemi halledilmis ve hareket büyük bir ivme kazanmistir. Kongreler ve Müdafai Hukuk Cemiyetlerinin kurulusunun ardindan T.B.M.M.’ in açilisi ve savas döneminde erkekler kadar kadinlar da her alanda görev almislardir.
Osmanli Devleti XX. yüzyilda arka arkaya girdigi savaslar nedeniyle erkekler silâh altina alinmis, onlarin yerlerine kadinlar çalisma hayatina girmek zorunda kalmislardir. Osmanli Devleti savastan yenik ayrilinca, memleketin dört bir yaninda baslayan isgalleri protesto etmek amaciyla mitingler düzenleyerek mücadelenin ilk adimini atmislardir. Bu mitinglerin ilki 14-15 Mayis 1919 gecesi Izmir’de gerçeklesmistir. Izmir’in isgalinden sonra Istanbul’da düzenlenen mitinglerde konusma yapanlar arasinda bulunan Halide Edip, Nakiye Elgün, Müfide Ferit Tek ve onlari destekleyen binlerce Türk kadini, bu savasta erkeklerin yaninda mücadeleye hazir oldugunu tüm dünyaya duyurmustur.
19 Mayis günü Istanbul’da düzenlenen mitingde bir konusma yapan Halide Edip: “Hanimlar! Bugün elimizde top tüfek denilen silahlar yok; fakat ondan büyük ve güçlü bir silahimiz var: Hak ve Allah… Tüfek ve top düser, hak ve Allah bakidir. Topun yüzüne tükürecek kadar evlatlar, analar, kalbimizde ask ve iman var, milliyet duygusu var. Biz dünyada millet sinifina layik bir millet oldugumuzu, erkek, kadin, hatta çocuklarimiza kadar ispat ettik.” Sözleriyle; bu savasin her ferdin savasi oldugunu belirtmistir.
30 Mayis 1919’da ikinci Sultanahmet mitinginde Nakiye Elgün: “Efendiler! Fatih’in, Selim’in, Süleyman’in mezarini ecdadinin ebedi abideleri olan camileri, türbeleri birakip çikacak içinizde bir erkek var midir? Ben tasavvur etmiyorum, çikmayacaksiniz, birakmayacaksiniz. Biz de sizinle beraber olacagiz… Önümüzde iki açik yol var: Biri tarihimize sanimizla devam etmek, digeri gözlerimizle beraber tarihimizi de kapayip ebediyete götürmektir.”
5 Kasim 1919’da Sivas’da Anadolu Kadinlari Müdafai Vatan Cemiyeti kurulmustur. Kuruculari Sivas Valisi Resit Pasa’nin esi Melek Hanim ve arkadaslaridir. Amasya, Kayseri, Nigde, Erzincan, Burdur, Pinarhisar. Konya, Denizli, Kastamonu ve Kangal’da Cemiyetin subeleri açilmistir. Isgallere karsi çesitli devletlerin yetkililerine telgraflar gönderilmistir. Dernek Mustafa Kemal’in de destegini almis ve gönderdigi telgraf ile T.B,M.M. ‘in açilisina gösterdigi ilgiye ve yurtsever hislerine tesekkür etmistir. Mili Savunma Bakanligi tarafindan yapilan bir arastirmaya göre; Milli Mücadele’ye katilarak düsmanla mücadele eden kadinlarimiz arasinda 62 sehit kadinimiz tespit edilmistir. Çankiri’li Yusuf kizi Emine, Amasya’li Adil kizi Zeynep, Erzincan’li Osman kizi Emine, Adana’li Ayse. Antep’li Güldane Hanim sehit kadinlarimizdan bazilaridir.
Cepheye erzak ve cephane tasinmasi, askerlerin giyecek temini, yarali askerlerin tedavisi gibi geri hizmetlerini kadinlarimiz gerçeklestiriyordu. Kastamonu-Inebolu’da Milli Kuvvetlere bagli olarak kurulan askeri teskilat vasitasiyla silah, cephane, erzak, giyecek, v.b. seyleri Inebolu Iskelesi’nden Çankiri’ya oradan Ankara’ya ve cepheye gönderiyordu. 1921 kisinda Kastamonu sehrinin kapisi sayilan kisla önünde bir kadinin cephane yüklü kagnisi üzerine kapanmis halde donmus olarak askerler tarafindan bulunmustur. Iste fedakâr, vatansever ve faziletli Türk kadini budur.
Bu örnekte de oldugu gibi Türk kadini cephane tasinmasi sirasinda gösterdigi fedakârliklari ile vatan sevgisinin ve özgürlügün bir insan için ne kadar önemli oldugunu tüm dünyaya ve bugünkü nesillere ispatlamistir. Milli Mücadele, kadin, erkek, çocuk herkesin katkilariyla gerçeklesmistir.
Mustafa Kemal Atatürk; “Dünyada hiçbir milletin kadini ben Anadolu kadinindan daha fazla çalistim, milletimi kurtulus ve zafere götürmekte Anadolu kadini kadar himmet gösterdim” diyemez sözleriyle Anadolu kadininin kahramanligini tüm dünyaya duyurmustur.
Milli mücadele de sehit, gazi olan ve bu mukaddes ülkenin kurtulusunda fedakârca çalisan kahraman Türk Kadinlarini rahmetle aniyorum. Ruhlari sad olsun.
Kara Fatmalar, Nene Hatunlar, Halide Edipler çikaracak yeni bir nesil dilegiyle…
Bu haber 2688 defa okunmuştur.
