ANKET

Tüm Anketler

SON YORUMLANANLAR

EN ÇOK OKUNANLAR

18 Punto 16 Punto 14 Punto 12 Punto Anasayfa » Selçuk SILSÜPÜR

KARAMANLI (ORTODOKS- HRISTIYAN) TÜRKLERIN DRAMI

03 Aralık 2010, 11:34

Selçuk SILSÜPÜR

KARAMANLI (ORTODOKS- HRISTIYAN) TÜRKLERIN DRAMI
Karamanlilar, Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesinden önce Karaman bölgesinde yasamis
Türkçe konusan, Rum Ortodoks mezhebine bagli Hiristiyan Türklerdi.
Kayseri, Keskin, Konya, Sivas ve Tokat bölgelerinde yasayan Karamanlilar mezhep olarak
Ortodokslugu benimseyen Hiristiyan Türkler idi. Balkanlar üzerinden Anadolu’ya gönderilen veya
Kafkaslar bölgesinden Anadolu’ya gelen Kipçaklarin, Oguzlarin ve Peçeneklerin soyundan
geliyorlardi.
Osmanli vergi kayitlarinda Karamanlilar’in eski Türklere mahsus adlar kullandiklari ve
Aslan, Kaplan, Durmus, Tursun, Budak, Sefer, Karaca, Karagöz, Kaya, Ayvaz, Bahadir, Pazarli,
Bayram, Beyrek, Devletyar gibi isimler tasidigi görülürdü.
Fatih Sultan Mehmet devrinde Karamanoglu Beyliginin sonra Karamanoglu Beyliginin
fethinden sonra bu beylik ahalisinden olup Istanbul’un Yedikule semtine iskân edilen Rumlar
Rumca bilmeyip Türkçe konustuklari için, Türkçe konusan Anadolu Rumlarina genel
olarak “Karamanli” adini vermek adet olmustur.
Süreç içerisinde Karamanlilar Yedikule’den Fener, Cibali, Tahtakale, Kumkapi semtlerine
ve Rumlarin yasadigi diger mahallelere dagilip yerlestiler. Karamanlilar’in büyük çogunlugu
ticaretle ugrasirlardi. Nigde’nin Kurdonos Köyü’nden gelenler sabun tüccari, Aravan’dan gelenler
kuruyemisçi, Uluagaç’tan gelenler kabzimal, Nigde’den gelenler zahireci ve peynirci, Fertek’ten
gelenler beratli sarapçi idiler. Ürgüp’ün Sinasos Köyü’nden gelenler havyar ve tuzlu balik ticareti,
Kayserililer ise pastirma ve sucuk ticareti yaparlardi.
1551 yilinda Istanbul’a gelen gezgin Nicolas de Nicolay , Karamanlilar’in Yedikule
yakinlarinda büyük bir mahallede oturduklarini, geçimlerini ticaret ve zanaatla sagladiklarini,
özellikle kuyumculukta ve isletmecilikte çok yetenekli olduklarini belirtir.Nicolay’a göre Karamanli
kadinlari hamam ve kilise ziyaretleri disinda, sokaga nadiren çikarlar. Evlerinde nakis islemekte ve
islemelerini Kapaliçarsi ve pazarlarda satarlar.
Anadilleri Türkçe olan Karamanlilar Yunanca bilmezler, dualarini dahi Türkçe ederler ama
Yunan alfabesini kullanirlar ve Türkçeyi de Grek harfleriyle yazarlardi. Karamanlilar, ayni dinden
olduklari için de Rum-Ordodoks patrigine tabi idiler.
1896’da yayinlanan “Kayseri Mitropoliti ve Malumat-i Mütenevvia” isimli siir
kitabindan alinan bir dörtlük, Karamanlilar’in bu gizemli yapisini çok güzel anlatmaktadir.
“Rum isek de Rumca bilmez, Türkçe söyleriz
Ne Türkçe yazar okuruz, ne de Rumcayi söyleriz
Öyle karisik yazi biçimimiz vardi ki
Hurufumuz Yunanca, Türkçe meram eyleriz.”
1923 Lozan Antlasmasi geregince Türkiye’de yasayan 193.000 Karamanli Hiristiyan
Türk, Rum sayilarak zorunlu nüfus mübadelesine tabi tutuldular. Ne yazik ki hiç Rumca bilmeyen
talihsiz Karamanlilar Yunanistan’daki yasama kültürel anlamda uyum göstermekte zorlanmislar
ve yakin zamanlara kadar da evlerinde Türkçe konusmaya devam etmislerdir. Aslen Akdagmadeni
dogumlu olan “Baba Eftim” isimli Keskin Metropoliti Karamanli Ortodoks papaz, milli mücadele
yillarindaki vatansever katkilarindan dolayi bizzat Atatürk’ün özel izniyle Istanbul’a ailesiyle
birlikte yerlestirilerek mübadeleden muaf tutulmuslardir.
O dönemde Baba Eftim kendini söyle tanitiyordu. “Ben Türk dostu degil; Türkoglu Türk
Eftim’im.”
Ilk Türk Ortodoks patrigi olan Baba Eftim, daha sonra oglu Turgut Erenerol ve kardesi
Selçuk Erenerol’dur.
T.B.M.M ilk dönem milletvekillerinden aslen Bodrum’lu olan Istamat Zihni Özdamar
Ortodoks Türk, Karamanli kökenlidir.
Türkçe’de 12 agizdan biri olarak bilinen ve “Karamanlica” agziyla konusan Karamanlilar
öz be öz Türk’türler. Din disinda Türk halkiyla özdeslesmis idiler.
Karamanlilar konusunda XVIII. yüzyildan baslayarak Türkiye ve Avrupa’da birçok kitap
yazilmistir.
( Kaynak, Prof.Dr. Orhan TÜRKDOGAN, Günümüzde Karaman ve Hazar Türkleri)